Hint alt kıtası olarak adlandırılan bölgede günümüzde Pakistan, Hindistan, Bangladeş, Keşmir ve Sri Lanka devletleri bulunmaktadır. Bu bölge, daha ile sahâbe döneminde İslâm ile tanışmış ve özellikle güney batı kısmı birinci hicrî asırda müslümanların egemenliği altına girmiştir.
Hint alt-kıtası olarak adlandırılan geniş coğrafya 1947 yılında Hindistan ve Pakistan olarak iki ayrı devlete bölünmüş, Doğu Pakistan olarak adlandırılan bölge ise 1971 yılında Bengladeş adıyla müstakil bir devlet hüviyetini almıştır. Bu üç devlet, aralarındaki bazı küçük farklara rağmen demografik yapısı itibariyle birbirine büyük ölçüde benzemektedir. Konuya İslâm araştırmaları açısından bakıldığında da üç ülke benzer özellikler göstermektedir.
Müslümanlar İslâm dininin erken dönemlerinde Hint altkıtasına ulaşmışlardır. Bu yıllarda başlayan din eğitimi faaliyetleri önceleri cami merkezli yürütülmüştür. Zamanla medreseler kurulmuş ve bu medreselerde çeşitli programlar geliştirilmiştir. Bunlardan XVIII. yüzyılda hazırlanan Ders-i Nizâmî programı bazı değişikliklerle günümüz medreselerinde hâlen uygulanmaktadır. Bu araştırmada, Hint altkıtası medreselerinde yürütülen din eğitiminin gelişimi tarihsel açıdan incelenirken süreç içerisinde ortaya çıkan yenilikler esas alınarak çeşitli dönemler belirlenmiştir. Konu, bu bağlamda ‘kurumsal altyapı oluşumu’ (711-980), ‘program gelişimi ve kurumsallaşma’ (980-1857), ‘yeniden yapılanma ve ekolleşme’ (1857-1947) olarak isimlendirilen dönemler çerçevesinde ele alınmıştır.
